Koroner kalp hastalığı ülkemizde görülen en yaygın ve en ölümcül hastalıkların başında gelmektedir. Bu kitapçıkta koroner kalp hastalığı ve tedavisi hakkında  önemli bilgiler sunulmaktadır. Bu bilgiler olabildiğince sade ve anlaşılması kolay bir şekilde hazırlanmıştır. Lütfen her ana konuyu dikkati okuyun. Sorularınız ve ya anlamadığınız konular var ise lütfen hekiminize danışınız.
 

Koroner kalp hastalığı nedir ?

Bilindiği üzere kalbimiz tüm vücudumuzun kan dolaşımını sağlayan organımızdır. Kalbimiz de kendi varlığını sürdürebilmek için diğer vücut organları gibi beslenmek zorundadır. Kalbin beslenmesi ise koroner arter adı verilen damarlar ile olmaktadır. Bu damar yapılarında oluşan hastalıklara koroner arter hastalığı denilmektedir.
Beslenme bozukluğu, aşırı yemek yeme, yağlı beslenme, hareketsiz bir yaşam sürme gibi nedenlerden dolayı damarların yapısının bozulması ve damar içinde daralmaya neden olmaktadır. Damarda oluşan daralma nedeniyle kalbe yeterince kan ve oksijen gitmez. Bu durum daha da ilerlediği dönemde damarda oluşan tıkanıklılık tam ya da tama yakın hale gelerek kan akışının tamamen kesilmesine neden olur Kalp damarlarından birinin tamamen tıkanması kalp kasında hücre hasarına ve kalbin kasılma fonksiyonlarında kayba yol açar. Kalp kasının zarar görmesi ise kalp krizi olarak adlandırılır.

Koroner kalp hastalığı kimlerde görülür ?

Bu hastalığa ait bulgular her yaşta görülebilir. Fakat yaş, bu hastalığın ortaya çıkmasında önemli bir faktördür. Genelde 50 yaşından sonra ortaya çıkan bu hastalık erkeklerde kadınlara nazaran biraz daha fazla görülür. Kadınlarda salgılanan östrojen hormonu bu hastalıktan koruyan önemli bir faktördür. Ama menopoz döneminden sonra bu hormonun miktarı azalacağı için koroner arter hastalığı riski artmaktadır.
Şüphesiz genetik faktörler koroner kalp hastalığının oluşmasında önemli bir etkendir.
Sigara birçok hastalıkta olduğu gibi bu hastalığın oluşmasında da etken bir faktördür.
Kan kolesterol seviyesinin yüksekliği, hipertansiyon (yüksek kan basıncı), şeker hastalığı olanlarda görülme sıklığı daha yüksektir.
Alkol kullanımı da yakalanma riskini arttırır.
Ayrıca stresli bir yaşam sürenler, spor yapmayanlar, hareketsiz bir yaşam tarzı seçenler  de risk altındadır.

Koroner arter hastalığının belirtileri nelerdir ?

Koroner arter hastalığı şiddetli göğüs ağrısı ile ortaya çıkabileceği gibi bazen de hiç bir belirti vermeden saptanabilir.
Hastalığın şiddeti ve bulguları değişiklik gösterir. Hastalık ilerledikçe kalbin beslenmesi yetersizleşir. Kalbe yeterince kan gitmez ve göğüs ağrısı ortaya çıkar. Bu ağrı sol kola ve çeneye yayılır. Bazen kolda uyuşma hissi görülür. Koroner arter hastalığı olanların şikayetlerinden biri de hareket ederken özellikle egzersiz sırasında zorlanmalarıdır. Sıkıştırıcı bir ağrı olduğunu söylerler ve hareketi tamamlayamazlar. Dinlenme ihtiyacı hissederler. Dinlenmeden sonra bu ağrı geçebilir. Bunların dışında nefes almada güçlük çekme, göğüste basınç hissi ve yanma, yorgunluk kalp hastalığının belirtisi olabilir.
Stres durumunda bu şikayetlerin arttığı gözlenebilir. Çünkü damarlar daralmıştır ve kan ihtiyacı karşılanamamaktadır.
Koroner arter hastalığının ilk belirtisi kalp krizi olabilir. Kalbi besleyen damarların tıkanması durumunda doku beslenemez. O damarın tıkandığı yerdeki kalp dokusunda ölüm olur. İşte bu durum kalp krizidir. Kendiliğinden geçmez. Ağrı uzun sürelidir ve şiddetlidir. Hastanın hayatını tehlikeye atan bir durumdur ve erken müdehale hayat kurtarıcıdır.

Koroner arter hastalığı tanısı nasıl konur ?

Koroner arter hastalığından şüphenilen hastalarda risk faktörleri ( aile öyküsü, hipertansiyon, şeker hastalığı, sigara gibi…) sorgulanır. Elektrokardiyografi(EKG), efor testi, ekokardiyografi (EKO) ve myokard perfüzyonsintigrafisi ileri tanı testleridir.
Koroner kalp hastalığının kesin tanısının konulmasında altın standart olarak belirtilen yöntem koroner anjiografi uygulamasıdır. Koroner anjiografi yapılan hastalarda, koroner kalp damarlarındaki hastalık net olarak görülmekte ve tedavi programının belirlenmesinde en önemli basamağı oluşturmaktadır.

Koroner arter hastalığının tedavisi nedir ?

Koroner kalp hastalıklarında başlıça tedavi şekillerini üç ana başlıkta toplayabiliriz.
1. İlaç tedavisi
2. Koroner anjioplasti ve stent uygulamaları
3. Cerrahi tedavi

Koroner damar tıkanıklılığının ileri olmadığı ve anjioplasti veya cerrahi tedavinin uygun olmadığı hastarda uygulanır.
Hastalığın ilerlediği durumlarda kalp damarlarında oluşan darlık ve ya tıkanıklılığı açmak için uygun olan müdehale uygulanır. Uygulanacak tedavi belirlenirken hastanın yaşı, kaç tane damarda daralma olduğu, daralmanın yeri, kalp kasının durumu gibi birçok faktör göz önünde bulundurulur.
Uygulanacak olan tedavi kararı kardioloji ve kalp damar cerrahisi uzmanı’nın ortak kararı ile belirlenir.
Sizin kalp damarlarınızdaki darlık oranları, kaç damarınızda darlık olduğu ve kalbinizin kasılma gücü hakkındaki bilgiler sizinle paylaşılacak ve hangi tedavinin sizin için uygun ve gerekli olduğu size bildirilecektir.

Koroner arter cerrahisi ve by-pass ameliyatı nedir ?
 
 Beslenmesi bozulan yada hasar görmüş olan kalp kasının yeniden kanlandırılmasını sağlamak amacı ile  vücudun başka bir yerinden alınan damar ile, kalp damarındaki tıkalı olan yerin üzerinden bypass (köprüleme) işlemi yapılmaktadır.
 Bypass ameliyatı için kullanılacak olan damar veya damarların seçimi önem taşımaktadır. Bu damarlar greft olarak adlandırılırlar. Göğüs duvarının iç kısmında bulunan LİMA, kolumuzun ön kısmında yer alan radial arter ve bacakta bulunan safen ven sıklıkla kullanılan greftlerdir.  Sizin ameliyatınız esnasında en sağlıklı ve uygun olan greftler belirlenir ve kullanılır.
 Bu sayede tıkalı olan damarın besleyemediği kalp kasına yeniden kan gitmesi sağlanmış olur. Kalp kasının hasar görmesi ve kalp yetmezliği gelişmesi önlenmiş olur.

 Koroner bypass ameliyatı acil bir ameliyat mıdır ?

 Koroner damarlardaki daralma oranları, geçirilmiş kalp krizi ve zamanı, kalp kasının kasılma gücü, semptomlar (göğüs ağrısının şiddeti, sıklığı, nefes darlığı, gibi..) hastanın genel sağlık durumu, eşlik eden  diğer hastalıkları ve durumları, gibi birçok faktörün birlikte değerlendirilmesi gereklidir.
 Sizin için  belirtilen ameliyat zamanlaması hekiminiz tarafından size bildirilecektir.

 Koroner bypass ameliyatında risk var mıdır ?

  Koroner kalp ameliyatlarında ortalama ölüm riski %1-2 dolaylarındadır. Diğer bir değiş ile bu ameliyatlardaki başarı oranı %98-99 dolaylarındadır. Hastanın yaşı, cinsiyeti, genel sağlık durumu, eşlik eden diğer hastalıklar, kalp kasının kasılma gücü, kalp damarlarındaki  tıkanıklılık oranları ve damar yapısı gibi birçok etken ameliyat sonrası iyileşme sürecini belirlemede önemli rol oynar.

 Ameliyat sonrası dönem nasıl geçecek ?
 
 Ameliyat sonrası hastane yatış süreci ortalama 5-7 gündür. Erken dönemde iyileşme sürecini belirleyen faktörler ise ; hastanın yaşı, genel sağlık durumu ve eşlik eden diğer hastalıklarının kontrol altında olmasıdır.
 Büyük ameliyatlar sonrası tam olarak iyileşme süresi (nekahat dönemi) kişisel farklılıklar göstermekle birlikte yaklaşık 2-3 aylık bir dönemi kapsar.
 Ameliyat sonrası göğüs kemiğinin iyileşmesi yaklaşık 6-8 hafta almaktadır. Bu süre içerisinde yan yatılmaması, yatarken ya da kalkarken kollara yüklenilmemesi önemlidir. Sırt üstü yatılması önemlidir. Sırt üstü yatarken çok alçak ya da çok yüksek yastık kullanılmamalı, rahat edeceğiniz bir yastık ayarlanmalıdır. Yataktan kalkar iken yardım ihtiyacı duyuluyor ise sırttan destek verilmelidir. Göğüs kemiğine yansıyan güç miktarının her iki yönde eşit olması önemlidir.
 Greft olarak bacaktan damar alındığı durumlarda ; bilek çevresi ve ayakta şişme sık karşılaşılan bir durumdur. Bunun nedeni bacaktaki toplar damarın çıkarılmış olmasıdır. Zamanla diğer toplar damarlar bu görevi üstleneceğinden şişlik zamanla düzelecektir. Bu süre içerisinde düşük basınçlı varis çoraplarının giyilmesi iyileşme sürecine yardımcı olur. İstirahat ederken ayaklarınızı yüksekte tutmanız ve altına yastık koyarak desteklemeniz yararlı olacaktır.

  Tüm duyuru ve haberler için tıklayınız